Θετικά σημεία -Αντιμετωπίζει σωστά τον ψηφιακό μετασχηματισμό ως οργανωτική, κοινωνική και αναπτυξιακή αλλαγή και όχι απλώς ως αγορά λογισμικού. -Συνδέει την ψηφιακή πολιτική με τα ιδιαίτερα προβλήματα της περιοχής: απολιγνιτοποίηση, δημογραφική συρρίκνωση, ορεινότητα, ανεργία και αδύναμο επιχειρηματικό ιστό. -Αναγνωρίζει με ειλικρίνεια τις εσωτερικές αδυναμίες της διοίκησης: υβριδικές διαδικασίες, άνισες δεξιότητες προσωπικού, απομονωμένα πληροφοριακά συστήματα και ανεπαρκή διακυβέρνηση δεδομένων. -Δίνει ορθά κεντρικό ρόλο στη διαλειτουργικότητα, στα APIs, στην αρχή «καταχώριση μία φορά», στα ανοικτά δεδομένα και στην επαναχρησιμοποίηση υφιστάμενων υποδομών. -Περιλαμβάνει κοινωνική διάσταση, προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία, ψηφιακά σημεία πρόσβασης και μέριμνα για ορεινές και ηλικιωμένες κοινότητες. -Ευθυγραμμίζεται με την Ψηφιακή Δεκαετία, το GDPR, το NIS2 και το AI Act. Η πρόβλεψη ανθρώπινης εποπτείας στις εφαρμογές ΤΝ είναι ιδιαίτερα θετική. -Η Περιφέρεια δεν ξεκινά από το μηδέν: υπάρχουν λειτουργικά συστήματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, διαχείρισης έργων και μαθητικών δρομολογίων, Hybrid G-Cloud, συνεργασίες με Πανεπιστήμιο, ΕΔΥΤΕ και EDIHs. Αρνητικά σημεία και ουσιώδη κενά 1. Ο οδικός χάρτης δεν είναι κοστολογημένο επενδυτικό σχέδιο. Δεν υπάρχει προϋπολογισμός ανά δράση ή συνολικά, ετήσια χρηματορροή, ποσοστό εξασφαλισμένης χρηματοδότησης, κόστος λειτουργίας, συντήρησης και στελέχωσης ή ανάλυση κόστους–οφέλους. Ο πίνακας χρηματοδότησης περιέχει μόνο πιθανές πηγές, όχι χρηματοδοτικές δεσμεύσεις (σ. 169–172). 2. Υπάρχουν χρονικές ασυμβατότητες. Έργα του 2026 συνδέονται με το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2021–2025, ενώ παρέμβαση του 2027–2029+ συνδέεται και με το Ελλάδα 2.0, χωρίς εξήγηση επιλεξιμότητας ή μεταβατικής χρηματοδότησης. Επιπλέον, ένα νέο Σχέδιο του 2026 βασίζει τον επιχειρησιακό του πυρήνα σε Roadmap 2024–2028. 3. Οι δείκτες δεν είναι ακόμη πλήρως ελέγξιμοι. Για τους περισσότερους λείπουν τιμή βάσης, ακριβής ορισμός, πηγή δεδομένων, ενδιάμεσοι ετήσιοι στόχοι και υπεύθυνος μέτρησης. Δείκτες όπως «10 υπηρεσίες ΤΝ» ή «10 εφαρμογές IoT» μετρούν ποσότητα τεχνολογίας και όχι δημόσια αξία. Χρειάζονται δείκτες όπως χρόνος εξυπηρέτησης, εξοικονόμηση κόστους, ποσοστό ολοκλήρωσης χωρίς φυσική παρουσία και χρήση ανά κοινωνική ομάδα. 4. Ορισμένοι στόχοι δεν βρίσκονται στον πλήρη έλεγχο της Περιφέρειας. Η καθολική κάλυψη FTTP, VHCN και 5G εξαρτάται κυρίως από εθνικές πολιτικές και τηλεπικοινωνιακούς παρόχους. Αντίστοιχα, η ενεργειακή διαχείριση και η ίδρυση ή αδειοδότηση επιχειρήσεων αφορούν πολλαπλές αρχές. Απαιτείται σαφής χάρτης αρμοδιοτήτων και δεσμευτικές συνεργασίες. 5. Η δομή διακυβέρνησης είναι ασαφής και ενδεχομένως επικαλυπτόμενη. Αναφέρονται Κέντρο Ψηφιακού Μετασχηματισμού, Smart City Office, PMO, Western Macedonia Strategic Hub και Κέντρο ΤΝ & GovTech, χωρίς οργανόγραμμα, νομική βάση, στελέχωση, προϋπολογισμό και ξεκάθαρη σχέση μεταξύ τους. 6. Η αλληλουχία των έργων είναι υπερβολικά φιλόδοξη. Data Hub, Ψηφιακό Δίδυμο, ενεργειακή πλατφόρμα, Παρατηρητήριο και One Stop Shop προβλέπεται να ξεκινήσουν μέσα στο 2026. Όμως το Ψηφιακό Δίδυμο και οι θεματικές πλατφόρμες εξαρτώνται από προηγούμενη απογραφή δεδομένων, κοινά πρότυπα, συμφωνίες πρόσβασης και λειτουργικό Data Hub. Υπάρχει κίνδυνος να προηγηθούν οι εντυπωσιακές τεχνολογίες των βασικών διοικητικών θεμελίων. 7. Η κυβερνοασφάλεια παραμένει περισσότερο διακήρυξη παρά συγκεκριμένη δράση. Δεν υπάρχει αυτοτελές έργο με προϋπολογισμό και στόχους για απογραφή περιουσιακών στοιχείων, επιχειρησιακή συνέχεια, ανάκαμψη από καταστροφή, SOC/CSIRT, δοκιμές διείσδυσης και διαχείριση περιστατικών. Μάλιστα, η εισαγωγή της ενότητας για την Πολιτική Προστασία αναφέρεται σε «Περιφερειακό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας», το οποίο στη συνέχεια εξαφανίζεται από την πρόταση και τον οδικό χάρτη (σ. 155–158). 8. Η συμμόρφωση με το AI Act χρειάζεται επιχειρησιακή εξειδίκευση. Δεν προβλέπονται μητρώο εφαρμογών ΤΝ, διαδικασία ταξινόμησης κινδύνου, εκτιμήσεις αντικτύπου, ανεξάρτητοι έλεγχοι, κανόνες προμηθειών, διαχείριση μεροληψίας ή διαδικασία αμφισβήτησης μιας αυτοματοποιημένης απόφασης από τον πολίτη. 9. Η συμμετοχικότητα διακηρύσσεται περισσότερο απ’ όσο τεκμηριώνεται. Οι δήμοι, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες φαίνεται να εισέρχονται κυρίως στη μεταγενέστερη δημόσια διαβούλευση, όχι ως σταθεροί συνδιαμορφωτές από την αρχή. Δεν παρουσιάζεται σχέδιο εργαστηρίων, αντιπροσωπευτικότητας, δημοσίευσης των σχολίων ή πίνακας «σχόλιο–απάντηση–αποδοχή/απόρριψη». 10. Υπάρχει αντίφαση ως προς την προσβασιμότητα της ίδιας της διαβούλευσης. Στα έγγραφα αναφέρεται μόνο ηλεκτρονικός σύνδεσμος, χωρίς εναλλακτικό κανάλι υποβολής. Επιπλέον, τα παρεχόμενα PDF δεν διαθέτουν δομή προσβασιμότητας PDF tags, γεγονός που δυσχεραίνει τη χρήση τους από αναγνώστες οθόνης. 11. Απαιτείται σοβαρός τελικός έλεγχος ποιότητας. Ενδεικτικά: - Στη σ. 85 αναφέρεται ότι το πλήρες DMA βρίσκεται σε Παράρτημα, αλλά τέτοιο παράρτημα δεν περιλαμβάνεται. - Τα περιεχόμενα του κεφαλαίου 7 σταματούν στην ενότητα 7.23, ενώ το σώμα φτάνει έως 7.28 και αρκετές ενότητες έχουν διαφορετική αρίθμηση. - Τα αθροίσματα των πληθυσμών των Περιφερειακών Ενοτήτων δεν συμφωνούν με το αναγραφόμενο σύνολο της ΠΔΜ (σ. 32–34). - Η ενότητα «υφιστάμενα έργα» αναμειγνύει λειτουργικά συστήματα, μνημόνια, έργα υπό ένταξη και μελλοντικές υποδομές. - Η Επιτελική Σύνοψη δηλώνει ότι οι στόχοι είναι μετρήσιμοι, αλλά δεν παρουσιάζει τον αριθμητικό πίνακα στόχων, τον προϋπολογισμό ή τον μηχανισμό διακυβέρνησης. Παρουσιάζει επίσης μόνο έξι από τις οκτώ προτεινόμενες παρεμβάσεις. Συμπέρασμα Το Σχέδιο αξίζει να υποστηριχθεί ως κοινό στρατηγικό πλαίσιο. Δεν πρέπει όμως να θεωρηθεί, στην παρούσα μορφή του, ώριμο πρόγραμμα υλοποίησης. Πριν από την οριστική έγκριση θα πρέπει να συνοδευτεί από δεσμευτικό «Επιχειρησιακό Παράρτημα 2026–2030» που να περιλαμβάνει: - αναλυτικό δελτίο και προϋπολογισμό για καθεμία από τις οκτώ παρεμβάσεις, - σαφή φορέα ευθύνης και κατανομή αρμοδιοτήτων, - εξασφαλισμένη και δυνητική χρηματοδότηση σε χωριστές στήλες, - εξαρτήσεις, παραδοτέα και ετήσια ορόσημα, - πλήρες μητρώο KPIs με τιμές βάσης και ανοικτό δημόσιο dashboard, - σχέδιο διακυβέρνησης δεδομένων, κυβερνοασφάλειας και ΤΝ, - πολυκαναλική και προσβάσιμη συμμετοχή πολιτών, - δημοσιευμένη έκθεση αποτελεσμάτων της διαβούλευσης. Χωρίς αυτά υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν πολλές νέες πλατφόρμες και δομές, εξαρτημένες από αβέβαιη χρηματοδότηση και με περιορισμένη πραγματική χρήση. Με αυτά, το Σχέδιο μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό περιφερειακό συμβόλαιο ψηφιακού μετασχηματισμού με μετρήσιμη δημόσια αξία. Η βασικότερη διαπίστωση είναι ότι το Σχέδιο δεν πάσχει από έλλειψη τεχνολογικών ιδεών. Πάσχει κυρίως από έλλειψη μηχανισμών που θα μετατρέψουν τις ιδέες σε σταθερές δημόσιες υπηρεσίες. Θα πρότεινα, επομένως, λιγότερη έμφαση στη δημιουργία νέων «μεγάλων πλατφορμών» και περισσότερη σε διοικητική απλούστευση, κοινή λειτουργία Περιφέρειας–δήμων, ασφάλεια, ανθρώπινο δυναμικό και μετρήσιμο όφελος. Αναγκαίες προσθήκες στο Σχέδιο 1. Εμβληματική δράση «20 υπηρεσίες χωρίς επίσκεψη» Από τις οκτώ προτεινόμενες παρεμβάσεις λείπει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα ανασχεδιασμού των υπηρεσιών που χρησιμοποιούν καθημερινά πολίτες και επιχειρήσεις. Θα πρότεινα: -απογραφή όλων των υπηρεσιών της Περιφέρειας, -επιλογή των 20 με τον μεγαλύτερο όγκο, χρόνο αναμονής ή διοικητικό κόστος, -απλούστευση της διαδικασίας πριν από την ψηφιοποίησή της, -πλήρη ηλεκτρονική ολοκλήρωση, όχι απλώς ηλεκτρονική υποβολή αίτησης, -ηλεκτρονική πληρωμή, υπογραφή, παρακολούθηση πορείας και ειδοποιήσεις, -σαφή χρόνο εξυπηρέτησης για κάθε υπηρεσία, -κατάργηση δικαιολογητικών που μπορούν να αναζητηθούν υπηρεσιακά. Το βασικό KPI δεν πρέπει να είναι «πόσες υπηρεσίες ανέβηκαν στο διαδίκτυο», αλλά πόσες ολοκληρώνονται χωρίς φυσική παρουσία και πόσο μειώθηκε ο χρόνος εξυπηρέτησης. 2. Κοινό ψηφιακό πλαίσιο Περιφέρειας και 13 δήμων Οι δήμοι παρουσιάζονται κυρίως ως αποδέκτες της διαβούλευσης, ενώ πολλά προτεινόμενα έργα απαιτούν τη συνεχή συμμετοχή τους. Χρειάζεται ένα Περιφερειακό Συμβούλιο Ψηφιακής Διακυβέρνησης με: -εκπροσώπηση και των 13 δήμων, -κοινά τεχνικά και διοικητικά πρότυπα, -κοινές προδιαγραφές κυβερνοασφάλειας, -συμφωνίες ανταλλαγής δεδομένων, -κοινό κατάλογο έργων ώστε να αποφεύγονται διπλές πλατφόρμες, -παροχή κοινών υπηρεσιών προς τους μικρότερους δήμους που δεν διαθέτουν επαρκές προσωπικό πληροφορικής. Δεν χρειάζεται απαραίτητα ένας ακόμη νέος οργανισμός. Η λειτουργία μπορεί να ενταχθεί σε μία ενιαία υφιστάμενη δομή, με ξεκάθαρη διοίκηση. 3. Περιφερειακός Κανονισμός Διακυβέρνησης Δεδομένων Το Data Hub δεν μπορεί να ξεκινήσει ως απλή τεχνική προμήθεια. Πρέπει να προηγηθεί κανονισμός που να ορίζει: -ποιος είναι ιδιοκτήτης και υπεύθυνος κάθε συνόλου δεδομένων, -ποιος ελέγχει την ποιότητα και την επικαιροποίησή του, -ποια δεδομένα είναι ανοικτά, εσωτερικά, εμπιστευτικά ή προσωπικά, -κανόνες τήρησης, διαγραφής και ανωνυμοποίησης, -κοινά λεξιλόγια και μορφότυπα, -διαδικασίες πρόσβασης μέσω APIs, -συμφωνίες διαμοιρασμού με δήμους, πανεπιστήμια, οργανισμούς κοινής ωφέλειας και κρατικούς φορείς. Θα πρότεινα ένα μικρό Data Hub πρώτης έκδοσης, με 5–10 σύνολα δεδομένων υψηλής δημόσιας αξίας, αντί μιας μεγάλης πλατφόρμας που θα επιχειρεί εξαρχής να συγκεντρώσει τα πάντα. 4. Αυτοτελές Πρόγραμμα Κυβερνοανθεκτικότητας Η κυβερνοασφάλεια πρέπει να γίνει ξεχωριστή, χρηματοδοτούμενη δράση και όχι απλώς οριζόντια αναφορά. Θα πρέπει να περιλαμβάνει: -απογραφή συστημάτων, εξοπλισμού και προμηθευτών, -ταξινόμηση των κρίσιμων υπηρεσιών, -ασφαλή και μη αλλοιώσιμα αντίγραφα ασφαλείας, -σχέδιο επιχειρησιακής συνέχειας και ανάκαμψης, -καθορισμένους χρόνους αποκατάστασης, -τακτικές ασκήσεις αντιμετώπισης περιστατικών, -έλεγχο της ασφάλειας των προμηθευτών και του λογισμικού, -κεντρική παρακολούθηση συμβάντων, -κοινό μηχανισμό υποστήριξης των μικρών δήμων. Ιδιαίτερα η Πολιτική Προστασία, το Data Hub και οι ενεργειακές εφαρμογές πρέπει να σχεδιαστούν ώστε να λειτουργούν και όταν υπάρχει διακοπή δικτύου ή κυβερνοεπίθεση. 5. Πλαίσιο υπεύθυνης χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης Ο στόχος «τουλάχιστον 10 υπηρεσίες ΤΝ» θα μπορούσε να οδηγήσει σε εφαρμογές μόνο και μόνο για να καλυφθεί ένας αριθμητικός δείκτης. Θα τον αντικαθιστούσα με πλαίσιο που απαιτεί για κάθε εφαρμογή: -σαφές πρόβλημα δημόσιας πολιτικής που επιλύει, -τεκμηρίωση ότι η ΤΝ είναι πράγματι αναγκαία, -έλεγχο ποιότητας και πιθανής μεροληψίας των δεδομένων, -ανθρώπινη εποπτεία, -καταγραφή των αποφάσεων και δυνατότητα ελέγχου, -ενημέρωση του πολίτη όταν αλληλεπιδρά με ΤΝ, -δυνατότητα υποβολής ένστασης ή αιτήματος ανθρώπινης επανεξέτασης, -συνεχή παρακολούθηση της ακρίβειας μετά την έναρξη λειτουργίας. Χρειάζεται επίσης δημόσιο μητρώο των εφαρμογών ΤΝ που χρησιμοποιεί η Περιφέρεια. 6. Εγγύηση «κανένας πολίτης μόνος απέναντι στην οθόνη» Η ψηφιακή συμπερίληψη δεν πρέπει να περιοριστεί σε εκπαιδευτικά σεμινάρια. Θα πρόσθετα: -κινητές μονάδες ψηφιακής εξυπηρέτησης που επισκέπτονται ορεινά χωριά, -τηλεφωνική υποστήριξη με πραγματικό υπάλληλο, -εξυπηρέτηση με ραντεβού σε κοινότητες, βιβλιοθήκες και ΚΕΠ, -διατήρηση υποβοηθούμενου μη ψηφιακού καναλιού, -δοκιμές των υπηρεσιών με ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία, -δυνατότητα εξουσιοδοτημένης βοήθειας από συγγενή ή κοινωνικό λειτουργό, -υποστήριξη πολιτών που δεν διαθέτουν κατάλληλη συσκευή ή σύνδεση. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μια γηράσκουσα και αραιοκατοικημένη Περιφέρεια. 7. Νέο μοντέλο ψηφιακών προμηθειών Για να αποφευχθεί ο εγκλωβισμός σε έναν ανάδοχο, κάθε προκήρυξη πρέπει να απαιτεί: -ανοικτά πρότυπα και τεκμηριωμένα APIs, -πλήρη κυριότητα και δυνατότητα εξαγωγής των δεδομένων, -αρθρωτή αρχιτεκτονική αντί ενός μονολιθικού συστήματος, -δυνατότητα αντικατάστασης επιμέρους υποσυστημάτων, -ρήτρες παράδοσης τεχνικής τεκμηρίωσης, -σαφές σχέδιο εξόδου από τον προμηθευτή, -πληρωμές συνδεδεμένες με λειτουργικά αποτελέσματα, -πιλοτική εφαρμογή πριν από την καθολική επέκταση. Κάθε έργο πρέπει να μπορεί να διακοπεί ή να ανασχεδιαστεί αν δεν αποδεικνύει πραγματικό όφελος. 8. Πλήρες πρόγραμμα διοίκησης της αλλαγής Η τεχνολογία δεν αρκεί εάν οι υπάλληλοι συνεχίσουν να εφαρμόζουν τις παλιές διαδικασίες παράλληλα σε χαρτί. Προτείνω: -«ψηφιακό συντονιστή» σε κάθε Διεύθυνση και Περιφερειακή Ενότητα, -αξιολόγηση πραγματικών αναγκών δεξιοτήτων ανά θέση, -εκπαίδευση πάνω στις νέες εργασιακές ροές και όχι γενικά σε ψηφιακά εργαλεία, -συμμετοχή των υπαλλήλων στον ανασχεδιασμό των υπηρεσιών, -μέτρηση του χρόνου εργασίας που εξοικονομείται, -μεταφορά προσωπικού από επαναλαμβανόμενες εργασίες σε υποστήριξη πολιτών και ελέγχους ουσίας. Πρόσθετες δράσεις ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία Ψηφιακό Παρατηρητήριο Ενεργειακής Φτώχειας και Θέρμανσης Λόγω του κλίματος, του υψηλού κόστους θέρμανσης και της μετάβασης των τηλεθερμάνσεων, θα είχε μεγαλύτερη άμεση κοινωνική αξία από μια γενική ενεργειακή πλατφόρμα. Θα μπορούσε να παρακολουθεί: -ενεργειακό κόστος ανά περιοχή, -πορεία τηλεθερμάνσεων και εναλλακτικών συστημάτων, -ευάλωτα νοικοκυριά, -ενεργειακή απόδοση δημόσιων κτιρίων, -αποτελεσματικότητα επιδοτήσεων και παρεμβάσεων εξοικονόμησης. Ανοικτός ψηφιακός χάρτης αποκατάστασης λιγνιτικών περιοχών Ένας δημόσιος χάρτης θα μπορούσε να παρουσιάζει: -ποιότητα αέρα, νερού και εδάφους, -πρόοδο αποκατάστασης ορυχείων, -χρήσεις και ιδιοκτησιακό καθεστώς εκτάσεων, -επενδυτικά διαθέσιμες ζώνες, -έργα ΑΠΕ και περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, -χρηματοδότηση και πορεία κάθε έργου. Θα ήταν σημαντικό εργαλείο διαφάνειας και εμπιστοσύνης στη Δίκαιη Μετάβαση. «Ψηφιακές Κλινικές» για πολύ μικρές επιχειρήσεις Εφόσον περίπου το 97% των επιχειρήσεων είναι πολύ μικρές, τα γενικά σεμινάρια δεν επαρκούν. Προτείνω εξατομικευμένη διάγνωση ανά επιχείρηση και μικρά προγράμματα εφαρμογής για: -ηλεκτρονικό εμπόριο, -ERP και cloud, -κυβερνοασφάλεια, -αυτοματοποίηση, -ψηφιακή προβολή, -αξιοποίηση δεδομένων και ΤΝ όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη. Η επιτυχία πρέπει να μετράται έξι και δώδεκα μήνες αργότερα με παραγωγικότητα, πωλήσεις, εξαγωγές και θέσεις εργασίας. Πρόγραμμα συγκράτησης και επιστροφής ψηφιακού ταλέντου Ο υπερυπολογιστής δεν θα δημιουργήσει αυτομάτως τοπικές θέσεις εργασίας. Χρειάζεται παράλληλα: -αμειβόμενη πρακτική άσκηση σε τοπικές επιχειρήσεις, -κοινά προγράμματα Πανεπιστημίου–εργοδοτών, -θέσεις νέων ερευνητών με προοπτική παραμονής, -υποστήριξη αποφοίτων που επιστρέφουν, -χώροι τηλεργασίας σε μικρότερες πόλεις, -υποχρέωση μέτρησης των τοπικών θέσεων εργασίας που δημιουργεί κάθε μεγάλη υποδομή. Τηλεφροντίδα και μετακίνηση κατόπιν ζήτησης Σε συνεργασία με δήμους και υγειονομικούς φορείς θα μπορούσαν να δοκιμαστούν: -τηλεφροντίδα ηλικιωμένων και χρονίως πασχόντων, -ασφαλείς συσκευές ειδοποίησης, -ψηφιακός προγραμματισμός κοινωνικών επισκέψεων, -μεταφορά κατόπιν ζήτησης προς νοσοκομεία και διοικητικές υπηρεσίες, -επέκταση της τεχνογνωσίας του συστήματος μαθητικών δρομολογίων. Διασυνοριακές ψηφιακές υπηρεσίες Η γεωγραφική θέση της Περιφέρειας επιτρέπει συνεργασίες με Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία για: -κοινές τουριστικές διαδρομές, -ανταλλαγή δεδομένων πολιτικής προστασίας, -περιβαλλοντική παρακολούθηση, -επιχειρηματικά δίκτυα, -διασυνοριακές μεταφορές και logistics. Πράσινη λειτουργία υπερυπολογιστή και Data Center Πρέπει να μετρηθούν όχι μόνο τα τεχνολογικά οφέλη αλλά και: -η ενεργειακή και υδατική κατανάλωση, -η προέλευση της ηλεκτρικής ενέργειας, -η δυνατότητα αξιοποίησης της παραγόμενης θερμότητας, -το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του εξοπλισμού, -η ανακύκλωση ηλεκτρονικών συσκευών. Προτεινόμενη αναδιάταξη του χρονοδιαγράμματος Περίοδος/Προτεραιότητες 2026 Ενιαία διοίκηση, κοστολόγηση, απογραφή υπηρεσιών και συστημάτων, κυβερνοασφάλεια, κανονισμός δεδομένων, Data Hub πρώτης έκδοσης 2027 Ανασχεδιασμός των πρώτων 10–20 υπηρεσιών, κοινές υπηρεσίες δήμων, ψηφιακές κλινικές ΜμΕ, Παρατηρητήριο Απασχόλησης και Ενεργειακής Φτώχειας 2028 Επέκταση Data Hub, Πολιτική Προστασία, One Stop Shop και θεματικές εφαρμογές με αποδεδειγμένη ζήτηση 2029–2030 Στοχευμένο Ψηφιακό Δίδυμο, ώριμες εφαρμογές ΤΝ και πλήρης ενεργειακή πλατφόρμα, μόνο εφόσον τα θεμέλια λειτουργούν Δείκτες που θα πρόσθετα -Μέσος και διάμεσος χρόνος διεκπεραίωσης ανά υπηρεσία. -Ποσοστό υποθέσεων που ολοκληρώνονται χωρίς φυσική παρουσία. -Ποσοστό εγκατάλειψης ηλεκτρονικών αιτήσεων. -Διοικητικό κόστος ανά συναλλαγή πριν και μετά την ψηφιοποίηση. -Ικανοποίηση πολιτών και επιχειρήσεων. -Χρήση υπηρεσιών ανά δήμο, ηλικία και κοινωνική ομάδα. -Διαφορά χρήσης μεταξύ αστικών και ορεινών περιοχών. -Διαθεσιμότητα κρίσιμων συστημάτων και πραγματικός χρόνος αποκατάστασης. -Ποσοστό έργων που παραδίδονται εντός προϋπολογισμού, όχι μόνο εντός χρόνου. -Πραγματική αύξηση ψηφιακής ωριμότητας των επιχειρήσεων που υποστηρίχθηκαν. -Θέσεις εργασίας και επενδύσεις που συνδέονται αιτιωδώς με τις παρεμβάσεις. -Ενεργειακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα των ψηφιακών υποδομών. Συνολικά, θα πρόσθετα έναν πέμπτο οριζόντιο πυλώνα με τίτλο: «Διοικητική ικανότητα, ασφάλεια, συμπερίληψη και μετρήσιμη δημόσια αξία». Αυτός ίσως είναι και ο πυλώνας που θα καθορίσει εάν το Σχέδιο θα αλλάξει πραγματικά την καθημερινότητα ή θα καταλήξει σε έναν ακόμη κατάλογο πλατφορμών και πιλοτικών έργων.