Η πρόταση της Κοινότητας Εράτυρας, για την διαβούλευση του Στρατηγικού Σχεδίου για τον Ψηφιακό μετασχηματισμό στην Δυτική Μακεδονία, ως συμπλήρωμα στο Ετήσιο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων, παραγρ. 7.19
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ :
Εκπαιδευτικό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης «AI-ΡΑΤΥΡΑ»
Στόχος
Στόχος του προτεινόμενου έργου είναι η δημιουργία του Εκπαιδευτικου Κέντρου Τεχνητής Νοημοσύνης «AI-ΡΑΤΥΡΑ» στην Εράτυρα Κοζάνης που θα περιλαμβάνει ποικίλες (επι)μορφωτικές δράσης περιφερειακής (Β. Ελλάδα) και διακρατικής εμβέλειας, σε συνεργασία με φορείς της Αλβανίας και Β. Μακεδονίας.
Το αναμενόμενο κοινό θα είναι:
Α) μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
Β) μετεκπαιδευόμενοι/επιμορφωνόμενοι επιστήμονες και επαγγελματίες
Γ) γενικό κοινό.
Δράσεις
1. Μόνιμη έκθεση Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) που να απευθύνεται σε μαθητές δημοτικής/μέσης εκπαίδευσης και στο γενικό κοινό..Λειτουργία για 6 μήνες ετησιως
2. Οργάνωση επιμορφωτικών/μετεκπαιδευτικών σεμιναρίων σε θέματα ΤΝ, κοινωνικών μέσων και νέων τεχνολογιών.Ειδικά για προσαρμοσμένα για τις ανάγκες του AI-Factory. Ο στόχος ειναι να γίνονται 3 τέτοια σεμινάρια κατ έτος με επιμορφούμενους 30-40 επιστήμονες πληροφορικής σε θεματα AI με πιστοποήση από το ΑΠΘ.
3. Οργάνωση επιστημονικών σεμιναρίων σε διάφορα θέματα ΤΝ, π.χ., ΤΝ και περιβάλλον, ΤΝ και αειφόρος γεωργία, ΤΝ και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ΤΝ και ενέργεια. Στόχος είναι να γίνονται 3 τουλάχιστον επιστημονικές ημερίδες ετησίως.
4.
5. του Θερινού Σχολείου Ερατυρας στις δράσεις του Εκπαιδευτικου Κεντρου. Ηδη λειτουργεί εδω και 7 χρόνια Θερινό Σχολείο με εμφαση σε ΤΝ και νέων τεχνολογιων,Μοναδικό στην Ελλάδα τόσο ως προς την ποιότητα σπουδών, αλλά και τον τρόπο διδασκαλίας . Η διάρκεια του ειναι 15-18 ημέρες και μπορεί να γίνεται και Εράτυρα, αλλά και σε ενα άλλο ένα μέρος ορεινό στην Δυτική Μακεδονία πχ Αμύνταιο, Δεσκάτη, διαφορετικό κάθε καλοκαίρι.
Είναι προφανές πως όλες οι δράσεις έχουν σκοπό να προετοιμάσουν τον κόσμο για θέματα ΤΝ αλλά και την σύνδεση με το AI-Factory που θα εχει την έδρα στην Δυτική Μακεδονία. Παρ’ ότι το κύριο αντικείμενο του έργου θα είναι η εκπαίδευση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, θα μπορούν να προσφέρονται μαθήματα και σε άλλα επιστημονικά ή τεχνολογικά αντικείμενα, ακόμα και σε θέματα τεχνών, για να αξιοποιηθεί καλύτερα το εντόπιο επιστημονικό δυναμικό. Άλλωστε η ΤΝ παίζει ήδη πρωτεύοντα ρόλο σε όλα τα επιστημονικά αντικείμενα.
Ενδεικτικά θέματα εντατικών μαθημάτων
1. Εισαγωγή στην Τεχνητή Νοημοσύνη
2. Κυβερνοασφάλεια
3. Τεχνητή Νοημοσύνη και Επικοινωνίες
4. Τεχνητή Νοημοσύνη και Αντιμετώπιση Φυσικών Καταστροφών
5. Τεχνητή Νοημοσύνη και Επισκόπηση Κτιρίων και Εγκαταστάσεων
6. Τεχνητή Νοημοσύνη και Κοινωνία.
Γιατί στην Εράτυρα
1. Η Εράτυρα έχει μεγάλη επιστημονική παράδοση με 20 καθηγητές Πανεπιστημίου και 2 Πρυτάνεις. Δύο εξ αυτών ειδικεύονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη και έχουν πολύ μεγάλο ερευνητικό και διδακτικό έργο. Ο ένας τους (Ι. Πήτας) είναι ο καλύτερος επιστήμονας Πληροφορικής στην Ελλάδα με βάση αντικειμενικούς βιβλιομετρικούς δείκτες και Πρόεδρος της Διεθνούς Ακαδημίας Διδακτορικών Σπουδών στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AIDA, https://www.i-aida.org/). Ο κος Πήτας μπορεί να αναλάβει τον επιστημονικό συντονισμό της Δράσης 1 και να συμβάλει στην δημιουργία της διοικητικής δομής του έργου.
2. Η Εράτυρα έχει γεννήσει 12,12 διδάκτορες/1000 κατοίκους, δηλαδή πολύ πάνω από τον πανελλαδικό μέσο όρο (5,34 διδάκτορες/1000 κατοίκους) και πάνω από Νομό Κοζάνης (δεύτερο σε όλη την Ελλάδα, μετά τον Νομό Ιωαννίνων) που γέννησε 8,16 διδάκτορες/1000 κατοίκους. Στον Νομό Κοζάνης ζουν μόνον 3,67 διδάκτορες-κάτοικοι ανά 1000 κατοίκους. Αυτό σημαίνει ότι η έντονη βιομηχανοποίηση στον ενεργειακό τομέα (λόγω ΔΕΗ) κατά τις δεκαετίες 1970-2010 δεν απαιτούσε επιστημονικό προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης (Διδάκτορες) και δεν βοήθησε στην συγκράτησή του. Στην Εράτυρα μένει μόνον 1 από τους 9 εν ζωή διδάκτορές της. Το Μορφωτικό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης «AI-ΡΑΤΥΡΑ» θα βοηθήσει τον Ν. Κοζάνης να συγκρατήσει το επιστημονικό του δυναμικό.
3. Η Εράτυρα είχε πολλές πρόσφατες δραστηριότητες στην Τεχνητή Νοημοσύνη: Τα προγράμματα σπουδών του θερινού σχολείου Επιστήμης και Τεχνολογίας, ανέδειξαν συστηματικά τα τελευταία 7 χρόνια και θέματα Τεχνητής Νοημοσύνης με στόχο τα παιδιά να αποκτούν από μικρή ηλικία: Αλφαβητισμό Τεχνητής Νοημοσύνης, με Κριτική Σκέψη & Ηθική (AI Ethics), Προσαρμοστικότητα & Μελλοντικές Δεξιότητες
7o Θερινό σχολείο: https://sites.google.com/view/7eratyra-summer-school-2026l Στόχος να δημιουργηθούν και τμήματα θερινού σχολείου με αποκλειστική εκπαίδευση στην ΤΝ για όλες τις ηλικίες.
• Ακόμα ημερίδες Τεχνητής Νοημοσύνης, Περιβάλλον & Φυσικές Καταστροφές”, 10/5/2025 και «Τεχνητή Νοημοσύνη και Πολιτική ¨https://www.pdm.gov.gr/enimerosi-politon/imerida-techniti-noimosyni-perivallon-fysikes-katastrofes/
4. Υπάρχει έτοιμη κτιριακή υποδομή για την εγκατάσταση του Κέντρου και εύκολη πρόσβαση με τις πόλεις της Δυτικής Μακεδονίας. Μιση ώρα από Κοζάνη, Καστοριά, Γρεβενά
5. Η Εράτυρα έχει μεγάλη εμπειρία στην επαγγελματική μόρφωση (λειτουργία ΙΕΚ επί τέσσερα χρόνια στις προαναφερόμενες εγκαταστάσεις.
Συνέργειες
Το Εκπαιδευτικό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης «AI-ΡΑΤΥΡΑ» θα χρησιμοποιήσει την υπολογιστική υποδομή του AI factory που προγραμματίζεται να εγκατασταθεί στην Δ. Μακεδονία.
Το κέντρο θα τεθεί υπό την αιγίδα του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης και θα συνεργαστεί με το Πανεπιστήμιο Δ.Mακεδονίας Επίσης το Κέντρο θα συνεργαστεί με την Περιφέρεια Δ. Μακεδονίας για δράσεις επιμόρφωσης στην πορεία απολιγνιτοποίησης της Περιφέρειας και τις ανάγκες του ΑΙ-Factory.
Νομική μορφή-Εναρξη
Για λόγους ευκολίας διαχείρισης, στην αρχή, το Κέντρο θα μπορούσε να ήταν έργο έρευνας και ανάπτυξης του ΕΛΚΕ ΑΠΘ. Για τον σκοπό αυτό θα δημιουργηθεί ομάδα έργου με υπεύθυνο διαχειριστή που θα εκτελέσει το έργο.
Αργότερα θα μπορούσε ή να δημιουργηθεί ένα μη κερδοσκοπικό ίδρυμα ή να μεταφερθεί η διαχείριση στο ΕΚΕΤΑ Δ. Μακεδονίας, ή το Πανεπιστήμιο Δ. Μακεδονίας ή στον Δήμο Βοίου (Κοινότητα Εράτυρας).
Έναρξη του έργου προσδιορίζεται Φεβρουάριο-Μάρτιο 2027
Δρ, Γίωργος Κ Βάρκας, μαθηματικός, πρόεδρος Κοινότητας Εράτυρας
Η πρόταση της Κοινότητας Εράτυρας, για την διαβούλευση του Στρατηγικού Σχεδίου για τον Ψηφιακό μετασχηματισμό στην Δυτική Μακεδονία, ως συμπλήρωμα στο Ετήσιο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων, παραγρ. 7.19 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ : Εκπαιδευτικό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης «AI-ΡΑΤΥΡΑ» Στόχος Στόχος του προτεινόμενου έργου είναι η δημιουργία του Εκπαιδευτικου Κέντρου Τεχνητής Νοημοσύνης «AI-ΡΑΤΥΡΑ» στην Εράτυρα Κοζάνης που θα περιλαμβάνει ποικίλες (επι)μορφωτικές δράσης περιφερειακής (Β. Ελλάδα) και διακρατικής εμβέλειας, σε συνεργασία με φορείς της Αλβανίας και Β. Μακεδονίας. Το αναμενόμενο κοινό θα είναι: Α) μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Β) μετεκπαιδευόμενοι/επιμορφωνόμενοι επιστήμονες και επαγγελματίες Γ) γενικό κοινό. Δράσεις 1. Μόνιμη έκθεση Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) που να απευθύνεται σε μαθητές δημοτικής/μέσης εκπαίδευσης και στο γενικό κοινό..Λειτουργία για 6 μήνες ετησιως 2. Οργάνωση επιμορφωτικών/μετεκπαιδευτικών σεμιναρίων σε θέματα ΤΝ, κοινωνικών μέσων και νέων τεχνολογιών.Ειδικά για προσαρμοσμένα για τις ανάγκες του AI-Factory. Ο στόχος ειναι να γίνονται 3 τέτοια σεμινάρια κατ έτος με επιμορφούμενους 30-40 επιστήμονες πληροφορικής σε θεματα AI με πιστοποήση από το ΑΠΘ. 3. Οργάνωση επιστημονικών σεμιναρίων σε διάφορα θέματα ΤΝ, π.χ., ΤΝ και περιβάλλον, ΤΝ και αειφόρος γεωργία, ΤΝ και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ΤΝ και ενέργεια. Στόχος είναι να γίνονται 3 τουλάχιστον επιστημονικές ημερίδες ετησίως. 4. 5. του Θερινού Σχολείου Ερατυρας στις δράσεις του Εκπαιδευτικου Κεντρου. Ηδη λειτουργεί εδω και 7 χρόνια Θερινό Σχολείο με εμφαση σε ΤΝ και νέων τεχνολογιων,Μοναδικό στην Ελλάδα τόσο ως προς την ποιότητα σπουδών, αλλά και τον τρόπο διδασκαλίας . Η διάρκεια του ειναι 15-18 ημέρες και μπορεί να γίνεται και Εράτυρα, αλλά και σε ενα άλλο ένα μέρος ορεινό στην Δυτική Μακεδονία πχ Αμύνταιο, Δεσκάτη, διαφορετικό κάθε καλοκαίρι. Είναι προφανές πως όλες οι δράσεις έχουν σκοπό να προετοιμάσουν τον κόσμο για θέματα ΤΝ αλλά και την σύνδεση με το AI-Factory που θα εχει την έδρα στην Δυτική Μακεδονία. Παρ’ ότι το κύριο αντικείμενο του έργου θα είναι η εκπαίδευση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, θα μπορούν να προσφέρονται μαθήματα και σε άλλα επιστημονικά ή τεχνολογικά αντικείμενα, ακόμα και σε θέματα τεχνών, για να αξιοποιηθεί καλύτερα το εντόπιο επιστημονικό δυναμικό. Άλλωστε η ΤΝ παίζει ήδη πρωτεύοντα ρόλο σε όλα τα επιστημονικά αντικείμενα. Ενδεικτικά θέματα εντατικών μαθημάτων 1. Εισαγωγή στην Τεχνητή Νοημοσύνη 2. Κυβερνοασφάλεια 3. Τεχνητή Νοημοσύνη και Επικοινωνίες 4. Τεχνητή Νοημοσύνη και Αντιμετώπιση Φυσικών Καταστροφών 5. Τεχνητή Νοημοσύνη και Επισκόπηση Κτιρίων και Εγκαταστάσεων 6. Τεχνητή Νοημοσύνη και Κοινωνία. Γιατί στην Εράτυρα 1. Η Εράτυρα έχει μεγάλη επιστημονική παράδοση με 20 καθηγητές Πανεπιστημίου και 2 Πρυτάνεις. Δύο εξ αυτών ειδικεύονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη και έχουν πολύ μεγάλο ερευνητικό και διδακτικό έργο. Ο ένας τους (Ι. Πήτας) είναι ο καλύτερος επιστήμονας Πληροφορικής στην Ελλάδα με βάση αντικειμενικούς βιβλιομετρικούς δείκτες και Πρόεδρος της Διεθνούς Ακαδημίας Διδακτορικών Σπουδών στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AIDA, https://www.i-aida.org/). Ο κος Πήτας μπορεί να αναλάβει τον επιστημονικό συντονισμό της Δράσης 1 και να συμβάλει στην δημιουργία της διοικητικής δομής του έργου. 2. Η Εράτυρα έχει γεννήσει 12,12 διδάκτορες/1000 κατοίκους, δηλαδή πολύ πάνω από τον πανελλαδικό μέσο όρο (5,34 διδάκτορες/1000 κατοίκους) και πάνω από Νομό Κοζάνης (δεύτερο σε όλη την Ελλάδα, μετά τον Νομό Ιωαννίνων) που γέννησε 8,16 διδάκτορες/1000 κατοίκους. Στον Νομό Κοζάνης ζουν μόνον 3,67 διδάκτορες-κάτοικοι ανά 1000 κατοίκους. Αυτό σημαίνει ότι η έντονη βιομηχανοποίηση στον ενεργειακό τομέα (λόγω ΔΕΗ) κατά τις δεκαετίες 1970-2010 δεν απαιτούσε επιστημονικό προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης (Διδάκτορες) και δεν βοήθησε στην συγκράτησή του. Στην Εράτυρα μένει μόνον 1 από τους 9 εν ζωή διδάκτορές της. Το Μορφωτικό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης «AI-ΡΑΤΥΡΑ» θα βοηθήσει τον Ν. Κοζάνης να συγκρατήσει το επιστημονικό του δυναμικό. 3. Η Εράτυρα είχε πολλές πρόσφατες δραστηριότητες στην Τεχνητή Νοημοσύνη: Τα προγράμματα σπουδών του θερινού σχολείου Επιστήμης και Τεχνολογίας, ανέδειξαν συστηματικά τα τελευταία 7 χρόνια και θέματα Τεχνητής Νοημοσύνης με στόχο τα παιδιά να αποκτούν από μικρή ηλικία: Αλφαβητισμό Τεχνητής Νοημοσύνης, με Κριτική Σκέψη & Ηθική (AI Ethics), Προσαρμοστικότητα & Μελλοντικές Δεξιότητες 7o Θερινό σχολείο: https://sites.google.com/view/7eratyra-summer-school-2026l Στόχος να δημιουργηθούν και τμήματα θερινού σχολείου με αποκλειστική εκπαίδευση στην ΤΝ για όλες τις ηλικίες. • Ακόμα ημερίδες Τεχνητής Νοημοσύνης, Περιβάλλον & Φυσικές Καταστροφές”, 10/5/2025 και «Τεχνητή Νοημοσύνη και Πολιτική ¨https://www.pdm.gov.gr/enimerosi-politon/imerida-techniti-noimosyni-perivallon-fysikes-katastrofes/ 4. Υπάρχει έτοιμη κτιριακή υποδομή για την εγκατάσταση του Κέντρου και εύκολη πρόσβαση με τις πόλεις της Δυτικής Μακεδονίας. Μιση ώρα από Κοζάνη, Καστοριά, Γρεβενά 5. Η Εράτυρα έχει μεγάλη εμπειρία στην επαγγελματική μόρφωση (λειτουργία ΙΕΚ επί τέσσερα χρόνια στις προαναφερόμενες εγκαταστάσεις. Συνέργειες Το Εκπαιδευτικό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης «AI-ΡΑΤΥΡΑ» θα χρησιμοποιήσει την υπολογιστική υποδομή του AI factory που προγραμματίζεται να εγκατασταθεί στην Δ. Μακεδονία. Το κέντρο θα τεθεί υπό την αιγίδα του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης και θα συνεργαστεί με το Πανεπιστήμιο Δ.Mακεδονίας Επίσης το Κέντρο θα συνεργαστεί με την Περιφέρεια Δ. Μακεδονίας για δράσεις επιμόρφωσης στην πορεία απολιγνιτοποίησης της Περιφέρειας και τις ανάγκες του ΑΙ-Factory. Νομική μορφή-Εναρξη Για λόγους ευκολίας διαχείρισης, στην αρχή, το Κέντρο θα μπορούσε να ήταν έργο έρευνας και ανάπτυξης του ΕΛΚΕ ΑΠΘ. Για τον σκοπό αυτό θα δημιουργηθεί ομάδα έργου με υπεύθυνο διαχειριστή που θα εκτελέσει το έργο. Αργότερα θα μπορούσε ή να δημιουργηθεί ένα μη κερδοσκοπικό ίδρυμα ή να μεταφερθεί η διαχείριση στο ΕΚΕΤΑ Δ. Μακεδονίας, ή το Πανεπιστήμιο Δ. Μακεδονίας ή στον Δήμο Βοίου (Κοινότητα Εράτυρας). Έναρξη του έργου προσδιορίζεται Φεβρουάριο-Μάρτιο 2027 Δρ, Γίωργος Κ Βάρκας, μαθηματικός, πρόεδρος Κοινότητας Εράτυρας