Χαίρετε,
1. Θα ήταν πολύ χρηστικό να υπήρχε ένας απολογισμός της μέχρι τώρα απόδοσης του προγράμματος που “τρέχει” φέτος.
2. Οι περίπου 670.000,00 ευρώ του προϋπολογισμού για το 2026 φαντάζουν και πολλά αλλά και λίγα.
3. Φαντάζουν πάρα πολλά γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις είναι copy paste των προηγούμενων ετών, χωρίς να έχουμε την εκτίμηση των αποτελεσμάτων τους. Έτσι το να εφαρμόζονται κάποιες των περιπτώσεων για να εφαρμόζονται είναι πλεονασμός.
3. Φαντάζουν πάρα πολύ λίγα αν στις δράσεις αυτές έπρεπε να ενισχυθούν πολύ απλές δράσεις για την προσέλκυση επισκεπτών τους οποίους θα τους κάναμε και διαφημιστές της Δυτικής Μακεδονίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι μαθητές δημοτικών, γυμνασίων και λυκείων και γιατί όχι και φοιτητών τους οποίους μέσα από συγκεκριμένα προγράμματα θα είναι πολύ εύκολο να τους φέρουμε.
4. Δεν υπάρχει μέριμνα για την αξιοποίηση των μουσείων μας σε συνδυασμό π.χ. με τα πέτρινα γεφύρια, τα μοναστήρια μας , τις γεωλογικές μας ομορφιές κ.α..
5. Δεν υπάρχει μέριμνα στην γενναία ενίσχυση και γιατί όχι και υιοθέτηση δράσεων και εκδηλώσεων συλλόγων που φέρνουν χιλιάδες επισκέπτες από όλη την Ελλάδα και το Εξωτερικό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Πανελλήνια Μανιταρογιορτή των Μανιταρόφιλων Ελλάδος.
6. Δεν καταφέραμε να ενισχύσουμε ποτέ τον μοναδικό βιομηχανικό τουρισμό των ορυχείων της ΔΕΗ.
7. Δεν καταφέραμε να προστατεύσουμε τον ξεχωριστό Βενέτικο ποταμό για τις δράσεις όπως κανώ καγιάκ και ράφτινγκ και τον αφήσαμε δυστυχώς εντελώς απροστάτευτο από τα πιράνχας των ΑΠΕ. 27 (!!!) μικρά υδροηλεκτρικά στο Βενέτικο δεν είναι απλά καταστροφή είναι και ταφόπλακα στον Τουρισμό.
8. Δεν διασφαλίζουμε τα ξεχωριστά βουνά μας από τις ΑΠΕ. Το Βέρμιο αναστενάζει και σειρά έχει η Βουνάσα, η Βασιλίτσα και γιατί όχι και η Βάλια Κάλντα.
9. Πρέπει να μπουν ως πρώτη προτεραιότητα χωρίς κανένα αστερίσκο η προστασία της Φύσης και τους Περιβάλλοντος που είναι ο μοναδικός τουριστικός πόλος της Δυτικής Μακεδονίας.

Πρόταση Ενσωμάτωσης της Κοινωνικής Οικονομίας και της Συμπερίληψης στο Πρόγραμμα Τουριστικής Προβολής ΠΔΜ 2026
Φορέας Υποβολής: Κοινωνικός Συνεταιρισμός Περιορισμένης Ευθύνης (ΚΟΙΣΠΕ) Ν. Καστοριάς
Σχετικές Δράσεις Προγράμματος ΠΔΜ 2026 προς Ενίσχυση: Δ1.α (Ταξιδιωτικά Προγράμματα), Δ3.γ (Τοπικά Προϊόντα), Δ6.γ (Ψηφιακός Προγραμματισμός & Προβολή), Δ3.α (Προσβασιμότητα).
________________________________________
1. Εισαγωγή και Ουσιαστική Προστιθέμενη Αξία
Ο ΚΟΙΣΠΕ Καστοριάς είναι φορέας της Κοινωνικής Οικονομίας, με κύριο σκοπό την κοινωνική και επαγγελματική ένταξη ατόμων με ψυχοκοινωνικά προβλήματα ή/και αναπηρίες. Η συμμετοχή του ΚΟΙΣΠΕ στο πρόγραμμα προβολής δεν αφορά απλώς την προώθηση μιας επιχείρησης, αλλά την ανάδειξη του Ανθρώπινου και Κοινωνικού προσώπου του προορισμού.
Προτείνεται η ανάδειξη της Καστοριάς ως πρότυπου προορισμού Κοινωνικού και Συμπεριληπτικού Τουρισμού (Social and Inclusive Tourism), όπου οι κοινωνικές επιχειρήσεις αποτελούν μέρος του επισκέψιμου, αυθεντικού προϊόντος.
2. Προτεινόμενες Στρατηγικές Παρεμβάσεις
Προτείνεται η υλοποίηση των ακόλουθων εξειδικευμένων δράσεων, σε συνεργασία με τον ΚΟΙΣΠΕ Καστοριάς:
Δράση ΠΔΜ 2026 Προτεινόμενη Εξειδίκευση από τον ΚΟΙΣΠΕ Στόχος & Αποτέλεσμα
Δ6.γ & Δ6.δ Ανάδειξη της «Κοινωνικής Ιστορίας» της Καστοριάς Παραγωγή ψηφιακού περιεχομένου (βίντεο, άρθρα, φωτογραφικό υλικό) με έμφαση στην κοινωνική διάσταση του προορισμού. Προβολή της «ιστορίας» των ατόμων που εργάζονται στον ΚΟΙΣΠΕ και της συνεισφοράς τους στην τοπική οικονομία και πολιτιστική κληρονομιά.
Δ3.α & Δ2.α Πιστοποίηση και Κατάρτιση σε Θέματα Συμπερίληψης Συνεργασία με τον ΚΟΙΣΠΕ για την εκπόνηση οδηγών (Guidelines) και τη συμμετοχή του σε προγράμματα κατάρτισης τουριστικών επαγγελματιών της Καστοριάς, με σκοπό την ευαισθητοποίηση σε θέματα ψυχοκοινωνικής αναπηρίας και την υιοθέτηση συμπεριληπτικών πρακτικών.
Δ6.η & Δ3.γ Ενσωμάτωση Προϊόντων ΚΟΙΣΠΕ Χρήση των προϊόντων (π.χ. χειροτεχνήματα, τοπικά παρασκευάσματα) που παράγονται από τον ΚΟΙΣΠΕ, ως επίσημα εταιρικά δώρα (Corporate Gifts) ή αναμνηστικά (Merchandise) της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας σε τουριστικές εκθέσεις (Δ5) και επαγγελματικές συναντήσεις (Δ4).
3. Συμπέρασμα
Η ένταξη του ΚΟΙΣΠΕ στο Πρόγραμμα Τουριστικής Προβολής 2026 θα προσδώσει βάθος, αυθεντικότητα και κοινωνικό αποτύπωμα στην εικόνα της Καστοριάς, μετατρέποντας τον τουρισμό σε μοχλό Κοινωνικής Συμπερίληψης και Βιώσιμης Ανάπτυξης, συμβαδίζοντας πλήρως με τις σύγχρονες ευρωπαϊκές τάσεις για τον υπεύθυνο τουρισμό.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα τουριστικής προβολής της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας μοιάζει περισσότερο με μια ακολουθία γενυκευμένων βημάτων παρά με ένα fit-for-purpose όραμα που θα χαράξει βιώσιμη πορεία. Η πρόθεση να επενδυθούν 670.000 ευρώ σε «ήπιες» δράσεις επικοινωνίας, χωρίς αντίστοιχη μέριμνα για τη δημιουργία ανθεκτικών, μόνιμων δομών, αφήνει την αίσθηση ενός σχεδίου που καταναλώνεται γρήγορα, με απ’ευθείας αναθέσεις και corporate “δώρᔨ, χωρίς όμως να αξιοποιεί τον ουσιαστικό πλούτο της περιοχής και να ριζώνει στο έδαφος που φιλοδοξεί να αναδείξει.
Η περιοχή διαθέτει μια πολιτιστική δεξαμενή πολύ βαθύτερη από ό,τι αντανακλούν οι προτεινόμενες ενέργειες: παραδοσιακές τέχνες και τεχνικές που συνδέουν κοινότητες με την ιστορική τους συνέχεια (όπως η λιθοδομία, η κτηνοτροφία, η τυροκομία, η υφαντική τέχνη), άυλες πρακτικές και έθιμα που συγκροτούν την ταυτότητα του τόπου, μια τοπική αρχιτεκτονική με έντονο ιδίωμα, και μια γεωλογική κληρονομιά μοναδική στον ελλαδικό χώρο. Κι όμως, όλα αυτά απουσιάζουν ή αγνοούνται, σαν να αναζητά το σχέδιο μια απρόσωπη, γενικόλογη, πανελλαδική «φόρμα προβολής» αντί για για μια ουσιαστική, καινοτόμα και ελκυστική αφήγηση της περιοχής.
Την ίδια στιγμή, λείπουν εκείνες οι παρεμβάσεις που θα άφηναν πραγματικό αποτύπωμα: μόνιμες πολιτιστικές υποδομές, δημιουργία μουσείων και πινακοθηκών, ψηφιακά ευρετήρια συλλόγων που δρουν στην περιοχή, αποθετήρια εθίμων και παραδόσεων, αλλά και ουσιαστικές δρασεις και υπηρεσίες προσβασιμότητας που θα επέτρεπαν σε όλους—συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία—να συμμετέχουν στην εμπειρία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς (πχ μια προσβάσιμη διαδρομή στη φύση με ερμηνευτικές υποστηρικτικές ψηφιακές δράσεις).
Χωρίς αυτά, το σχέδιο μοιάζει επίπεδο, άχρωμο και άοσμο. Ένα generic πλάνο που αναπαράγει στερεότυπα εργαλεία τουριστικής προβολής, χωρίς μια δημιουργική ιδέα που να αφηγείται την αυθεντική φωνή της Δυτικής Μακεδονίας. Κι όμως, η δύναμη της περιοχής βρίσκεται ακριβώς εκεί: στη μνήμη, στη δημιουργία, στη γεωγραφία, στις κοινότητες. Αντί για μια σύντομη επικοινωνιακή «έκλαμψη», η Περιφέρεια θα μπορούσε να επενδύσει σε δράσεις που θεμελιώνουν ταυτότητα και αφήνουν κληρονομιά, όπως δράσεις συλλογής προφορικών ιστοριών, δημιουργία αποθετηρίου με πολιτιστικά αγαθά της περιοχής, δράσεις land art που εμπλέκουν εικαστικές τέχνες και τοπίο, εκμετάλλευση της πλούσιας υφαντικής κληρονομιάς του τόπου, της λαογραφίας και της αρχιτεκτονικής. Σε μια εποχή που ο πολιτισμός καλείται να είναι εργαλείο ανάπτυξης, συνοχής και αντίστασης στη λήθη, η συγκεκριμένη πρόταση δεν το αγγίζει καν. Ελενα Λαγούδη, Μουσειολόγος